arcam

Stichting Coördinatie Lokale Architectuur initiatieven heeft een subsidiebijdrage ontvangen vanuit het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap in het kader van het Actieprogramma Ruimtelijk Ontwerp. CoLA richt zich daarbij op het opbouwen van sterke regionale netwerken in de in het Actieprogramma Ruimtelijk Ontwerp (ARO) geformuleerde 5 landsdelen: Noord (Drenthe, Friesland, Groningen), Oost (Gelderland en Overijssel), Zuid (Brabant en Limburg), Zuidwest (Zeeland en Zuid-Holland) en Noordwest (Flevoland, Noord-Holland, Utrecht).

Lokale architectuurinitiatieven worden hierbij verbonden tot hubs rond regionale ruimtelijke thema’s. Door samenwerking met ontwerpers, overheden, maatschappelijke organisaties en burgers ontstaat een interactief proces waarin kennis, beleid en uitvoering samenkomen. De rol van ontwerpend onderzoek wordt hierbij centraal gesteld bij het werken aan lokale en regionale opgaven in de leefomgeving.

Het projectplan van CoLA sluit aan op Actielijn 4 van het Actieprogramma Ruimtelijk Ontwerp 2025 van VRO en OCW. Deze Actielijn richt zich onder de noemer ‘bundelen, duiden, delen & doen’, erop kennis over ontwerpend onderzoek te verzamelen, te interpreteren en te vertalen naar toepassingen in het bredere ruimtelijke werkveld.

In de regio Noordwest vormen TATA Steel, het Westelijk Havengebied, Schiphol en Utrecht een van de belangrijkste economische en logistieke knooppunten van Nederland. Op regionaal niveau vereist dat zorgvuldige afstemming van de belangen voor werkgelegenheid, woningbouw, bereikbaarheid en leefbaarheid. Daarnaast heeft deze regio ook een grote opgave met betrekking tot natuurontwikkeling, waterberging en ruimte voor energietransitie. De regio wordt bewoond door circa 4 miljoen overwegend mondige burgers met uiteenlopende belangen. Dat alles is al complex, maar met de geopolitieke ontwikkelingen op wereldschaal komt daar een nieuwe speler bij: met acute belangen en andere besluitvormingsprocessen, waarin participatie en transparantie niet per se centraal staan. In de regio Noordwest is dat nu al merkbaar op verschillende manieren. Historische locaties voor lucht-, land- en zeemacht zien de activiteiten toenemen en vraag om uitbreiding. Cruciale logistieke knooppunten zijn onderdeel van versterkings-, verbredings- en beveiligingsprocessen. ‘Leeg’ land wordt geclaimd voor defensieve doeleinden.

Gezamenlijk organiseren alle lokale architectuurinitiatieven in de regio Noordwest, onder coördinatie van ABC Architectuurcentrum Haarlem en Arcam, een maatschappelijke dialoog met maatschappelijke partners, defensie, en professionals in de ruimtelijke (ontwerp)sector in vijf etappes.

– We organiseren publieke bijeenkomsten/werksessies, waarin we onderzoeken hoe ruimteclaims vanuit Defensie andere ruimteclaims kunnen versnellen, verbeteren en integreren.
– In elke bijeenkomst presenteren we ook een selectie van ontwerpende onderzoeken de inspiratie en richting kunnen geven aan de ruimtelijke vraagstukken.
– In elke bijeenkomst verzamelen we informatie voor een speculatieve stafkaart ‘Ruimte voor Defensie is meer Ruimte voor Kwaliteit’ (ontwerp H+N+S)

• 27 oktober 2025: besloten bijeenkomst over A tot Z, georganiseerd door Fasade Amersfoorts forum voor architectuur, stedenbouw en landschap
• 19 november 2025: Geopolitiek in de metropool, georganiseerd door Arcam