Q&A met Lyongo Juliana

De laatste vragen aan onze eerste Architect in Residence van 2020

10.11.20 arcam

Na een bewogen jaar en een intensief onderzoek, maakt Architect in Residence Lyongo Juliana plaats voor Afaina de Jong. De afgelopen maanden heeft Lyongo onderzoek gedaan naar inclusiviteit en diversiteit in de architectuur. Door onder andere deel te nemen aan panelgesprekken, interviews af te leggen, columns te schrijven, voorbeelden uit de praktijk te verzamelen en (te delen met experts via) online meetings, heeft Lyongo zijn onderzoek vorm gegeven. Voordat hij zijn rol als in-huis-expert neerlegt, stellen we hem nog een paar laatste vragen. 

Je begon begin dit jaar enthousiast aan het onderzoek, maar door Corona verliep helaas niet alles volgens planning. Hoe zag jouw residency de afgelopen maanden eruit?

“Maar het is zeker niet een gemakkelijk onderzoek geweest. Je tornt aan sterke historische structuren. Al decennia lang is het ontwikkelen, ontwerpen, bouwen en beheren van de gebouwde omgeving een privilege van witte mannen op gemiddelde leeftijd. Dus zij weten hoe het moet, en waar haal je het lef vandaan om te zeggen dat ze mogelijk plank misslaan. Ik heb het voorrecht gehad om het afgelopen halfjaar in veel panels te mogen plaatsnemen om het thema diversiteit en inclusiviteit in de architectuur te bespreken. Vaak wordt mijn verhaal warm ontvangen, maar soms schiet men ook in defensieve houding”.

Je residency is nu ten einde. Welke conclusies heb je getrokken?
“Ik heb nu zo’n 9 maanden gekeken naar de inclusiviteit en diversiteit in de architectuurwereld. Het ging mij niet zozeer om fysieke vertegenwoordiging, maar veel meer om sociaal-culturele vertegenwoordiging. Even kort door de bocht, liever een witte architect die een zekere sensitiviteit heeft opgebouwd om te kunnen analyseren wat de werkelijke vraag is van zijn eindgebruiker, dan een zwarte architect die extreem zijn best doet om te maken wat hij denkt dat de witte maatschappij van hem verwacht”.

We moeten meer aandacht hebben voor de eindgebruiker, los van etniciteit.
Lyongo Juliana

“De conclusie van mijn onderzoek als Architect in Residence naar inclusiviteit en diversiteit is eigenlijk vrij simpel. We moeten meer aandacht hebben voor de eindgebruiker, los van etniciteit. Wat wil zij? Waar hecht zij waarde aan? Wat heeft zij nodig? Want ook met aandacht daarvoor kan je de begrotingen kloppend maken, al heb je een grote uitdaging in het kwantificeren van de waarde die wij als ontwerpers toevoegen. Die waarde komt er namelijk pas echt uit als de architect, de ontwikkelaar en bouwer allang vertrokken zijn”.

Nu geef je het stokje door aan Afaina de Jong. Zij gaat als nieuwe Architect in Residence onderzoek doen naar Feminist Practice. Wat voor advies heb je voor haar en toekomstige Architects in Residence? 
“Mijn advies voor komende Architects in Residence is: maak gebruik van dit podium dat je aangeboden krijgt. En voeg je eigen dimensie toe, want als een ding duidelijk is, is dat de huidige architectuur wereld te ééndimensionaal is. Niet alleen in Amsterdam, niet alleen in Nederland maar ook internationaal. Trek het verhaal breder”.

En tot slot, wat staat je nog te wachten? 
“Deze residency was voor mij slechts het begin. Een mooi begin want ik heb niet alleen mijn stem laten horen, maar ook heb ik mede door de exposure van mijn rol als AiR een opdracht veroverd om te laten zien hoe een inclusieve architectuur eruit kan zien. Ik hoop het onderzoek verder voort te zetten, het liefst in samenwerking met een universiteit. Een afdeling Sociale Stedebouw of Inclusieve Stedebouw is mijn droom. En ik zal ook in de toekomst blijven praten, blijven porren, het liefst daar waar ik nog de minste medestanders heb”.