CineTalks Een Optimistisch Rampenplan
Documentaires over rampen: van gevaren inzien tot actie
Niet alleen op het nieuws, maar ook in veel films en documentaires is aandacht voor rampen. Van rampenfilms zoals Twister tot Hollywood block busters zoals The day after tomorrow, Don’t Look Up, en films die actiebreidheid laten zien zoals How to Blow-up a Pipeline, de voorbeelden zijn eindeloos. Voor Een Optimistisch Rampenplan hebben we een selectie van drie lokale documentaires gemaakt waarin we drie verschillende stadia van omgaan met rampen herkennen: gevaren inzien en voelen, omgaan met verlies veroorzaakt door klimaatverandering en ten derde actiebereidheid. De documentaires zijn alle drie online te bekijken.
Marbon
Wonen nabij de industrie van de haven: wat kan de geschiedenis ons leren
In de Marbonfabriek in het Westelijk havengebied is op 10 augustus 1971 een lekkage aan één van de reactoren op de latex-afdeling. Hierdoor ontstaat er een borrelende schuimlaag met daarop drijft een laag gas. Door het water van de brandweer ontstaat er een enorme explosie en stort een deel van de fabriek in. 5 brandweerlieden en drie personeelsleden komen om. Door deze ramp laait de discussie op over de aanwezigheid van chemische industrie in Amsterdam. De documentaire Marbon laat de ontwikkeling van het Westelijk Havengebied in de vorige eeuw zien en wat er mis ging bij de explosie op de latex-afdeling. In de afgelopen halve eeuw is er natuurlijk veel verbeterd aan de veiligheid van het havengebied, maar tegelijkertijd is ook veel onbekend. Tegenwoordig lijkt de haven gevoelsmatig verder weg van de stad te staan dan ooit daarvoor. Maar toch zijn er gevaren van de nabijheid van de zware industrie. Hoe ga je daar als omwonende mee om? En welke rol zouden ontwerpers kunnen spelen?
Na het zien van de documentaire dagen we je uit om na te denken over de vragen: ‘Wat doet deze documentaire met jou? Hoe ga je om met dagelijkse nieuwsberichten over rampen, ver weg en dichterbij? Maakt het je bewuster van de kwetsbaarheid van je eigen woonomgeving? Hoe denk je na over onze eigen weerbaarheid in Amsterdam?’
Beelden uit Tuvalu
Wat doet het nieuws over klimaatrampen met jou?
Was het maar een ver-van-je-bed-show: de gevaren van de klimaatcrisis lijken soms een probleem van de toekomst, maar wat als ze dichterbij zijn dan we denken. ‘Beelden uit Tuvalu’ van regisseur Dylan Werkman toont hoe een eilandstaat worstelt met het stijgende water – en hoe Nederlandse huishoudens reageren op deze beelden.
De documentaire roept vragen op zoals: ‘Ben jij je bewust van de gevaren in je woonomgeving? Amsterdam leeft ook met het water, maar echt bang lijken we er niet meer voor te zijn. Is dat naïef? We vertalen de gevolgen van klimaatverandering van het eiland Tuvalu naar onze eigen stad. Hoe kwetsbaar zijn onze systemen eigenlijk? Wat als het waterpeil stijgt en onze datacenters of elektriciteitsvoorzieningen stil legt? Moeten we dat allemaal weten of vertrouwen we op de weerbaarheid van de samenleving? Hoe veel vertrouwen we op de complexe waterkering van Amsterdam? Wat als er echt een grote stroomstoring ontstaat bij de Zeesluizen van IJmuiden?’
MEER
De strijd om de laatste akkers van Amsterdam
De documentaire ‘MEER’ vertelt het verhaal van de langdurige strijd om de Amsterdamse Lutkemeerpolder. De film gaat over de strijd van een aantal actievoerders om de Lutkemeerpolder in het westen van Amsterdam te behouden als natuur en te beschermen tegen de bouw van grote distributiecentra. De documentaire toont hoe je verlies en angst omzet in actiebereidheid. Het laat de strijd zien tussen lokale standvastigheid en geloof in een betere wereld versus het grote geld en de intensivering van bebouwing aan de randen van de stad.
Na het zien van de documentaire ga je bij jezelf na: ‘Hoe kan ik actie ondernemen? En hoe houden we hoop in tijden van rampen?’
