Het huis van de toekomst in de slimme stad

Open Call selectie Private_Eye_Butler_Spy

12.04.22 Anne Vera Veen

Hoe ontwikkelen smart systems zich in de huiselijke sfeer? En welke impact heeft die ontwikkeling op het ontwerp van woningen? Hoe beïnvloedt de tendens om altijd online te zijn onze manier van leven? Welke impact heeft dit op de architectuur van onze leefomgeving? Wordt een slim huis een levende entiteit die je als vriend, spion, sportcoach, psychiater of butler kunt beschouwen?

 

Voor de tentoonstelling Private_Eye_Butler_Spy nodigden we architecten en ruimtelijk denkers via een Open Call uit om een speculatief ontwerp in te zenden voor het huis van de getechnologiseerde en gedigitaliseerde toekomst.

De deelnemers kregen de vrijheid om een realistisch dan wel speculatief, utopisch of dystopisch ontwerp te maken. Met een focus op het ruimtelijke ontwerp van het huis en/of directe omgeving, waar complexe sociale, economische, ecologische, post-anthropocene of buitenaardse toekomstscenario’s tot uiting in kunnen komen. Het resultaat is te zien bij Arcam, verspreid door de tentoonstelling.

In dit artikel maak je alvast kennis met de zes makers en hun werk en visie. En wat vinden ze eigenlijk van de tentoonstelling?

Paul van den Bergh

META

META is een ruimtelijke installatie die de consequenties van ongereguleerde digitalisatie in beeld brengt. Wat zijn mogelijke fysieke en ruimtelijke consequenties van steeds verder ontwikkelde technologieën? Paul van den Bergh vormt verhalen uit het echte leven om tot een speculatief ruimtelijk ontwerp.

De tentoonstelling Private_Eye_Butler_Spy vertelt me dat internet-technologieën steeds meer mainstream worden in het architectuurdiscours. Nu is het tijd om te verdiepen, want dit is nog maar het begin.
Paul van den Bergh

Jana Culek

The Seven Dystopian/Utopian Houses

In zeven Dystopische/Utopische huizen maakt Jana Culek een speculatief ontwerp van het woonhuis onder extreme omstandigheden. Wat is de invloed van bepaalde ontwikkelingen op de architectuur van onze woningen? Door na te denken over de invloed van technologische ontwikkelingen op de huiselijke schaal schetst Jana Culek een nieuwe dagelijkse realiteit in de toekomst.

Afbeelding 1: Het huis zonder ramen
Is de natuur nog echt? Hebben we die nog wel nodig? Het high-tech huis kan u voorzien van elk uitzicht dat u wenst met met slechts een druk op de knop. Een ontspannend terras aan het meer, een spannende reis naar de woestijn, een weekend in de Alpen… dit alles zonder ooit uw pod te hoeven verlaten.

Dit huis bouwt voort op een erfenis van architectonische “plug-in” systemen die steden van oneindige groei en dichtheid. Met de ontwikkeling van technologie worden ramen zelfs overbodig waardoor een nog dichtere configuratie. We hoeven niet eens meer te weten wat ons omringt.

Afbeelding 2: Het Mooiste Huis
Uitgerust met de modernste 3D OLED gevel, kan dit huis elke vorm aannemen die op dit moment in de mode is. Het zorgt zelfs voor het uiterlijk van het interieur en zorgt ervoor dat u alle laatste hot trends heeft. Om de gevel niet te verstoren, kom je het huis binnen via de telefooncel op de hoek. Volgende week vraagt de eigenaar zijn faillissement aan. Blijkt dat de zonnepanelen gewoon een pronkstuk waren.

Het Mooiste Huis reflecteert op het altijd populaire (taboe) onderwerp van architectonische stijlen en onze obsessie met uiterlijk vertoon en individualiteit. Het gezicht is weer eens losgekoppeld van het lichaam. Het is opnieuw slechts een masker

Het onderwerp van de tentoonstelling raakt aan verschillende manieren waarop technologie een effect kan hebben op of in wisselwerking kan staan met onze fysieke omgeving. Gezien het feit dat we in een wereld leven waarin we veel van deze omstandigheden als vanzelfsprekend beschouwen, of niet eens waarnemen, denk ik dat de tentoonstelling zich presenteert als een soort spiegel in ons leven, die zichtbaar maakt hoe technologie er vorm aan geeft.
Jana Culek

Kuba Jekiel

Hyperliving

Het speculatieve toekomstscenario Hyperliving van Kuba Jekiel speelt zich af na de vierde Industriële revolutie, in een tijd waarin architectuur, big data, artificiële intelligentie, virtuele realiteit en andere technologische ontwikkelingen de economische en sociale werkelijkheid bepalen.

In het multifunctionele gebouw Hyperliving wordt soft- en hardware gebruikt, geleid door artificiële intelligentie, om een hoge gebruiksefficiëntie van ruimten te creëren. In een geavanceerde deeleconomie zijn ruimten multi-inzetbaar. Het gebouw past zich aan aan de behoeften van haar gebruikers.

In de tentoonstelling zie je Hyperliving als video. Tijdens de opening van Private_Eye_Butler_Spy konden bezoekers het werk als VR-ervaring ondergaan.

Ik ben blij dat het thema van de digitalisering van ons leven en de gevolgen daarvan voor de architectuur eindelijk voor het voetlicht wordt gebracht en een zeer belangrijke discussie op gang kan brengen over de vraag hoe wij daarop moeten reageren.
Kuba Jekiel

Paul Kuipers

Host Edward Snowden

Sinds Edward Snowden in 2013 stateloos werd verklaard voor het vrijgeven van vertrouwelijke data van de Amerikaanse overheid verschuilt hij zich als politiek vluchteling in Rusland. Deze precaire situatie was de aanleiding voor Paul Kuipers om een ruimtelijk manifest rond privacy en transparantie te maken.

In een architecturaal ontwerp creëert Paul een schuilplaats voor Edward Snowden die niet fysíek is verborgen, maar door ruimtelijke encryptie ontoegankelijk is. Paul vertaalt een digitaal vocabulaire naar analoge architecturale elementen: firewall, server, host, router, cache en gateway. De locatie op de Herengracht en Keizersgracht vormt een ruimtelijke verwijzing naar de achterhuizen in deze Amsterdamse wijk.

Dat Arcam met gethematiseerde tentoonstellingen een bijdrage levert aan het architectonische discourse kan ik alleen maar toejuichen. Te lang al wordt het vakgebied veel te veel benaderd vanuit o.a. bouwpragmatiek projectmanagement. Deze tentoonstelling draagt bij aan de noodzakelijkheid om de architectuur weer vanuit ontwerpersperspectief te benaderen.
Paul Kuipers

Hanna Rudner en Allard Meijer

No-Stop Office

Sinds begin 2020 moet het werkende en studerende deel van de bevolking zich aanpassen aan de coronamaatregelen door technologie op een ongekende schaal te omarmen. De arbeidsomstandigheden tijdens de pandemie vormen een versnelling van een reeds bestaande trend.

Deze montage, gebaseerd op Archizoom’s No-Stop City, is een weergave van hoe de stad en haar werkruimten eruit zouden zien, wanneer kapitalistische processen tot het uiterste zouden worden doorgevoerd. Het is geen voorstel voor een alternatief, het is geen utopie, het is geen dystopie. Deze montage geeft slechts een ruimtelijke beschrijving van de ongedefinieerde arbeidsomstandigheid van ‘thuiswerken’. Twee extreme, tegengestelde situaties worden beschreven: die van No-Stop Office en Stop Office.

Private_Eye_Butler_Spy vertelt een prikkelend verhaal over de invloed van technologie op ons dagelijks leven en onze bebouwde omgeving, door werk te tonen dat varieert van informatief tot artistiek.
Hanna Rudner and Allard Meijer
Private_Eye_Butler_Spy

De tentoonstelling Private_Eye_Butler_Spy is te bezoeken t/m zondag 26 juni bij Arcam aan de Prins Hendrikkade.