Luister naar de Sluis: Reflecties uit de IJmond
Verslag van de excursie naar het Zeesluizencomplex van IJmuiden
Tijdens een excursie naar de IJmond op 14 mei bezocht Arcam het indrukwekkende sluizencomplex van IJmuiden, een cruciale schakel in het bereikbaar houden van de Haven van Amsterdam én in het Nederlandse watermanagementsysteem.
De middag startte in het IJmuider Zee- en Havenmuseum, waar deelnemers een introductie kregen over de historische ontwikkeling van het sluizencomplex. Daarna volgde een wandeling over het terrein, onder begeleiding van een gids. De schaal, de techniek en de betekenis van de grootste zeesluis ter wereld maakten indruk bij de deelnemers, zeker in het licht van klimaatverandering en zeespiegelstijging.
"Veel mensen staan er niet bij stil, maar een van de belangrijkste functies van het sluizencomplex is waterkering en waterafvoer vanuit het binnenland"
Wat doet zo'n kolossaal bouwwerk met je als bezoeker?
In een reeks korte audiofragmenten – vox pops – hoor je de reacties en gedachten van deelnemers. De persoonlijke reflecties brengen het bezoek tot leven en laten zien hoe infrastructuur raakt aan grotere vragen over toekomst en verantwoordelijkheid.
De opnames en tekeningen zijn gemaakt door Jesper-JSPa-Buursink van Stratenmakers Audiocollectief.
Veertien reflecties
Gewapend met microfoon stelt Jesper de deelnemers een aantal vragen die raken aan de essentie van ons bezoek:
- Wat betekent klimaatverandering – en de stijgende zeespiegel – voor jou persoonlijk?
- Ben je bezorgd? Of heb je juist goede hoop?
- Denk je dat een bouwwerk als deze zeesluis, of de dijken en deltawerken, voldoende bescherming bieden tegen wat er op ons afkomt?
- Heb je vandaag iets gezien of gehoord dat je vertrouwen geeft?
- En tot slot: wat zou Amsterdam volgens jou moeten doen om zich voor te bereiden op de toekomst?
"Hier word ik optimistisch van."
"We maken de verkeerde keuzes, we zijn niet groen genoeg."
"We merken het [klimaatverandering] wel, maar uiteindelijk wordt er geen resultaat geboekt."
"We willen alleen maar groter en meer, en ik twijfel of dat de goede beslissingen zijn voor de toekomst."
"We need mental resilience, it is important not to lose hope. [...] I think cities are the drivers of change, so in that sense, they have to innovate and show how it can be done differently."
"Mijn huis komt 1.30 meter onder water te staan."
"Men mist de urgentie om hier in IJmuiden wat te doen aan de zeespiegelstijging ."
"Het is heel zorgelijk, wij hebben er misschien hier in Nederland niet zo veel last van omdat wij goed voorzien zijn, maar andere landen in de Stille Oceaan bijvoorbeeld, gaan wellicht verdwijnen."
"I believe in the ability of human endeavor to overcome the challenges we set ourselves."
"Het is al 100 / 150 jaar goed gegaan. Dus ik neem aan dat het nu niet minder wordt."
"The harbour atleast is trying to be more ecofriendly and sustainable, but at the same time we are importing a lot of oil and gas."
"Bij Arcam gaan we er van uit dat we nog onvoldoende zicht hebben op de rampen en de omvang van rampen die ons bedreigen. Als we dat niet eerst goed in kaart hebben, dan kunnen we ook nooit oplossingen bedenken."
"Het is een groot probleem en daar moeten we met z'n allen wat aan doen, en dat begint klein bij jezelf."
"Het had veel geregend in de winter van 2023, een pomp van het gemaal was kapot, en toen kon het water niet afgevoerd worden uit het Noordzeekanaalgebied."
Een Optimistisch Rampenplan
Met het jaarthema “Een Optimisch Rampenplan” onderzoekt Arcam in 2025 hoe we ons kunnen voorbereiden op risico’s in het Noordzeekanaalgebied, zoals chemische incidenten, wateroverlast en grondvervuiling, terwijl we bouwen aan een veilige, energieneutrale en klimaatbestendige stad.
