Marinekazerne Amsterdam

Wansleben Architekten, 2008

Geïnspireerd door het Scheepsvaartmuseum

Vanuit de trein valt het op en ook als je de Jan Schaeferbrug af komt fietsen zie je het al liggen. Het gebouw met de honderden raampjes, het kantoor van de Koninklijke Marechaussee. Het gebouw ligt op het Marine-terrein dat wordt begrensd door de Kattenburgerstraat en het water van het Oosterdok. Aan de zuidpunt ligt het bekende Scheepvaartmuseum (Daniel Stalpaert,1656). Dit vierkante gebouw van vijf lagen met een binnenhof dat doet denken aan een fort is de inspiratiebron geweest voor het nieuwe Marechausseekantoor aan de noordkant.

1750 raampjes

De ‘zwarte doos’, met letterlijk dezelfde afmetingen als het Scheepvaartmuseum, is bekleed met zwarte steentjes. Opvallend is het patroon van de 1.750 identieke raampjes, die verdiept in de gevel liggen. Hierdoor is de gebouwindeling, verdeeld over vijf lagen van buitenaf niet meer herkenbaar. De gevel heeft uitdrukkelijk de bedoeling om het personeel af te schermen. In het ontwerp is hier rekening mee gehouden door de werknemers waar mogelijk uitzicht te bieden, maar nergens van buiten te zien zijn. Op sommige punten werkt de gevel zelfs als een zwarte balk over de ogen. Langs de straatkant wordt anonimiteit gegarandeerd doordat een gang de kantoorruimten en de gevel scheiden.

Lichtinval

Het zonlicht bepaalt in belangrijke mate de uitstraling van het gebouw. Overdag glanzen de steentjes door de zon en ’s nachts als het licht binnen aan is, is goed te zien dat de gevel voor ruim een derde uit glas bestaat. De onderste strook ramen is voorzien van extra licht om het gebouw een duidelijke plint te geven.

Transparant binnenhof

De hoofdentree ligt op het eerste dek en is te bereiken via een hellingbaan, die ook voor auto’s toegankelijk is. Onder het dek bevinden zich een parkeergarage, een werkplaats en een stalling voor materieel. Het binnenhof heeft dankzij het gebruik van veel glas en gekleurde, houten zonweringsluiken een opmerkelijk vrolijk en transparant karakter.