arcam

Amsterdam telt nog altijd tientallen bunkers en schuilkelders, voornamelijk gebouwd tijdens de Koude Oorlog (jaren ’60–’80). In totaal werden er destijds minstens 104 gerealiseerd, waarvan er inmiddels veel zijn verdwenen.

Veel van deze locaties zijn tegenwoordig nauwelijks bekend en krijgen zelden aandacht. Pas in tijden van dreiging komen ze weer in beeld. Sommige schuilkelders hebben inmiddels een nieuwe functie gekregen, zoals de Vondelbunker in het Vondelpark, maar een groot deel verkeert in te slechte staat om nog te worden gebruikt.

Tijdens deze Barcam onderzoeken we hoe we vandaag de dag naar deze plekken kunnen kijken. Wat betekenen de schuilkelders voor de stad? En hoe kunnen ze, ook wanneer ze niet actief gebruikt worden, zodanig worden ingezet dat ze een levendig onderdeel blijven van het stadsleven?

Naast Amsterdam kijken we ook naar internationale voorbeelden: hoe worden schuilkelders in andere steden ingericht, onderhouden en voor meerdere functies gebruikt?

Met in het panel:

• Kees van Leeuwen is kunstenaar onderzoeker en cultuurhistoricus en doet al jaren onderzoek naar atoombunkers uit de Koude Oorlog, waarbij hij een grote fascinatie heeft voor de architectuur van dit soort ruimtes. Daarnaast heeft hij diverse rapporten en onderzoeken uitgevoerd voor verschillende overheden en organisaties.
• Rutger Noorlander is militair erfgoed expert. Hij is zelfstandig onderzoeker, adviseur en schrijver in de erfgoedsector. Rutger voert onderzoeken uit voor allerlei organisaties en overheden: bouwhistorisch onderzoek, inventarisaties, monumentenomschrijvingen, herontwikkelingen en advies over functies, (her)gebruik en monumentenstatus van militair erfgoed en oorlogserfgoed.
• In opdracht van Ro3kvit, een organisatie die werkt aan de wederopbouw van Oekraïne, heeft Stefanos Filippas (INBO) de ideeën en behoeften van mensen in Oekraïne verbeeld en inzichtelijk gemaakt, zodat zij subsidie aan konden vragen, onder andere rond het dubbelgebruik van bunkers.

Hoe transformeer je militaire bunkers tot een levendige woonbuurt? In Zaandam laat De Enclave zien hoe dat kan. KRFT Architecture studio maakte van acht monumentale bunkers uit 1917 bijzondere woon-werkruimtes, waarin bewoners samen bouwen aan een hechte gemeenschap.

Lees het artikel van Kirsten Hannema op De Architect en ontdek hoe collectief wonen, zelfbouw en erfgoed samenkomen in dit unieke project.

Datum: donderdag 2 april 2026
Tijd: deuren open: 18.00 uur, panelgesprek start om 19 uur.
Locatie Barcam: Arcam, Prins Hendrikkade 600, 1011 VX Amsterdam
RSVP: niet nodig
Taal: het panelgesprek vindt plaats in het Engels

Holy Moly Pizza
Speciaal voor de Barcam rijdt Holy Moly Pizza maandelijks hun Pizzatruck voor de deur om ter plekke verse pizza’s te bereiden!

Betaalbaar comfort
De toegang is gratis en we houden onze drankjes en snacks betaalbaar. Bij Barcam draait het om toegankelijkheid en diversiteit.

Bier €3,-
Bier 0,0% €3,-
Wijn €4,-
Frisdrank €2,-

Barcam wordt georganiseerd door Fallon Walton (LEVS architecten), Leonoor Hogerheijde (Sweco), Robin Beers (INBO), Jaap van den Hoogen en Juliette Zegers (de Architekten Cie.), Ammar Alhoushi (Ammodo Architecture), Dario Sposini (KAAN Architecten), Bogdan Vlădescu (Rijnboutt), Jakob Achenrainer (Allard Architecture) en Sjaan van der Tol (Arcam)