arcam

De aangesloten woningcorporaties uit Amsterdam zijn De Alliantie, Eigen Haard, Lieven de Key, Rochdale, Stadgenoot en Ymere.

Hoewel iedere corporatie een eigen invalshoek en focus heeft, werken zij aan dezelfde grote opgaven rondom betaalbare en kwalitatieve woningbouw. Arcam combineert de actuele vraagstukken in een programma met presentaties, excursies en discussietafels.

Hoogbouw blijft een belangrijk thema voor woningcorporaties in Amsterdam. In stedelijke ontwikkelgebieden zoals Sloterdijk, de Sluisbuurt, de Zuidas en het Bajeskwartier worden sociale huurwoningen steeds vaker gerealiseerd in hoge torens. Dat roept een fundamentele vraag op: hoe zorgen we ervoor dat deze gebouwen niet slechts een stapeling van woningen zijn, maar uitgroeien tot leefbare, verticale buurten?

In deze masterclass kijken we daarom verder dan de plattegrond van de woning. Hoogstedelijk leefkwaliteit is een breed begrip en raakt aan uiteenlopende thema’s: aantrekkelijke buitenruimtes, kwalitatief groen, ontmoetingsplekken die sociale cohesie stimuleren, een goede verbinding met de openbare ruimte en een sterk buurtgevoel. Samen bepalen deze elementen of hoogbouw ook daadwerkelijk een prettige woonomgeving wordt.

We zoeken inspiratie buiten Amsterdam en laten zien hoe andere steden omgaan met deze opgave. Zo kijken we naar het beleid en de strategieën die in Rotterdam zijn ontwikkeld om sociale kwaliteit in hoogbouw te versterken. Vervolgens bespreken we een project uit Eindhoven waarin natuur een centrale rol speelt en dichter bij bewoners van sociale woningbouw wordt gebracht. Tot slot zoomen we in op het stedenbouwkundig plan voor het Bajeskwartier en de samenwerking tussen gemeente, ontwikkelaars en woningcorporaties die nodig is om een samenhangende en kwalitatieve wijk te realiseren.

Tijdens de excursies brengen we de opgedane inzichten in de praktijk. We bezoeken twee projecten in het Bajeskwartier die qua architectonische uitstraling sterk op elkaar lijken, maar op een wezenlijk andere manier tot stand zijn gekomen: De Vrijheid, een eigen ontwikkeling van een woningcorporatie, en De Vlucht, een turnkey-project. Deze vergelijking biedt een unieke kans om de invloed van verschillende ontwikkelmodellen op de uiteindelijke woonkwaliteit te onderzoeken.

We sluiten de middag af met een gesprek tussen hoogbouwexperts, ontwikkelaars en woningcorporaties. Op basis van de presentaties en excursies gaan we in op vragen als: wat zijn de belangrijkste verschillen tussen turnkey-projecten en eigen ontwikkelopgaven? Welke invloed hebben woningcorporaties op de kwaliteit van hoogbouw? En in hoeverre zijn zij in staat om zelf hoogwaardige woontorens te ontwikkelen die niet alleen woningen toevoegen, maar ook duurzame, sociale en leefbare buurten creëren?

13.00 – Welkom

13.05 – Learning from Rotterdam: Harmen van de Wal presenteert de Ontwerpgids Sociale Kwaliteit Rijnhaven. Deze gids helpt ontwikkelaars, architecten en gemeenten om hoogbouw fundamenteel anders te benaderen: niet als een stapeling van appartementen, maar als een verticale buurt.

13.25 – Learning from Eindhoven: de Trudo Toren. Een sterke relatie met natuur is in hoogbouw niet vanzelfsprekend, terwijl juist die relatie een belangrijke bijdrage levert aan de woonkwaliteit. Trudo laat zien hoe de Trudo Toren in Eindhoven tot stand is gekomen en hoe het is gelukt om het project betaalbaar te houden – zowel in de bouw als in het beheer.

13.45 – Hoogbouw in zijn context: Bajeskwartier
Mariano Sagasta (OMA) presenteert het masterplan voor Bajeskwartier. Welke ontwerpkeuzes zijn gemaakt om de leefkwaliteit voor bewoners van de woontorens te waarborgen? Hoe sluiten de torens aan op de openbare ruimte? En hoe wordt omgegaan met de lange ontwikkelperiode waarin het masterplan stap voor stap wordt gerealiseerd? (deze presentatie wordt in Engels gegeven)

14.05 – Korte introductie voor excursies
OMA, Atelier Kempe Thill en Arons en Gelauff geven een korte toelichting op de samenwerking tussen stedenbouwkundig ontwerp en architectuur in het Bajeskwartier.

Excursies

14:30 – Excursie A: De Vrijheid
Rondleiding door Marc van Bemmel (Atelier Kempe Thill) en Oliver Rasche (de Alliantie)

De Vrijheid is een woontoren van de Alliantie die als eigen ontwikkeling is gerealiseerd. In dit rondleiding besteden we aandacht aan alle elementen die kwaliteit toevoegen: de buitenruimtes en hoekramen, het atrium als ontmoetingsplek voor bewoners en de transparante plint die de relatie met de openbare ruimte versterkt.

15:15 – Excursie B: De Vlucht
Rondleiding door Arnoud Gelauff (Arons en Gelauff) en Peter den Hartog (de Alliantie)

De Vlucht, ook bekend als The Starling, is een woontoren in het Bajeskwartier waarin koopwoningen en sociale huurwoningen zijn gecombineerd. Tijdens de rondleiding kijken we hoe beide woningtypen binnen één gebouw zijn geïntegreerd. De sociale huurwoningen zijn turnkey gerealiseerd. Waarin verschilt een turnkey-project van een eigen ontwikkeling?

Afsluiting

16.00 – Lessen uit hoogbouw

Met:

• Daan Roggeveen (MORE Architecture, Toren van Babel)
• Charlot Schans (STIPO, Stichting Hoogbouw)
• Praveen Kartaram (Opportuna, Lieven de Key)
• Lars Mosman (BrinkToren, Dubbel L)

Afsluitend gesprek waarin we de inzichten uit deze masterclass samenbrengen. Wat zijn de belangrijkste uitdagingen van sociale hoogbouw? Waarin verschilt deze van commerciële hoogbouw? Welke meerwaarde biedt het voor woningcorporaties om zelf te ontwikkelen? En wat zijn de verschillen tussen eigen ontwikkelopgaven en turnkey-projecten als het gaat om kwaliteit, leefbaarheid en zeggenschap?