Safe Spaces

Recht op ruimte in de stad

12.05—
19.09.21

Spandoeken, vlaggen of gebouwen – groepen die maatschappelijke erkenning eisen maken zichzelf zichtbaar. Ruimte claimen in de stad kan in tijdelijke vorm (demonstraties), via semi-permanente uitingen (kleuren/logo’s) of op een permanente plek. Dat is niet altijd zonder risico, dus hebben zij – in een open samenleving – ook recht op bescherming. Architectuur kan daaraan bijdragen.

In de tentoonstelling Safe Spaces onderzoeken we de relatie tussen zichtbaarheid, veiligheid en ontwerp.

Voel jij je vrij ruimte te claimen?

Door de eeuwen heen hebben bedreigde of miskende groepen vaste grond gevonden in Amsterdam. Een zolder of een kelder (Ons’ Lieve Heer op Solder, Moskee Al Kabir) werd een trots, permanent gebouw (Posthoornkerk, Westermoskee). Na de oplevering van de Oranjehof (1942) werd het vanzelfsprekender dat alleenstaande, werkende vrouwen zelfstandig konden wonen. Met het Homomonument (1978) kreeg de queer community een vaste locatie om te verzamelen en te gedenken.

In Amsterdam kan nog altijd niet iedereen veilig tegelijkertijd zichtbaar en zichzelf zijn. Maar soms vormt zichtbaarheid in de publieke ruimte ook een natuurlijke bescherming voor bedreigde groepen. In deze tentoonstelling presenteren we voorbeelden van hoe architectuur of ontwerp hebben bijgedragen aan een positieve vorm van zichtbaarheid en een veilige context voor maatschappelijke erkenning.

Wat is het verschil tussen je veilig voelen en veilig zijn?

We proberen niet om compleet te zijn, maar om een nieuwe manier van kijken tot stand te brengen. Daarbij vragen we de bezoeker actief mee te denken. Wat is het verschil tussen je veilig voelen en veilig zijn? Hoe is in stad zichtbaar wie (geen) recht heeft op welke ruimte? Voel jij je vrij ruimte te claimen? Hoe kunnen ontwerpers, beleidsmakers, bewoners en opdrachtgevers bijdragen aan een open stad, waarin ruimte nemen voor iedereen vanzelfsprekend is?

Safe Spaces ExpoLab

Veiligheid in de stad wordt gemeten aan de hand van harde en zachte gegevens. Veiligheid gaat over criminaliteit en geweld, maar ook over overlast, verwaarlozing, inrichting openbare ruimte. Een stad met weinig criminaliteit is dus niet per definitie een plek waar mensen zich ook veilig voelen. 5D ExpoLab partner Cognizant ontwikkelde een interactieve kaart die laat zien hoe de veiligheid in Amsterdam is veranderd in 2019 ten opzichte van 2014.

Deze tentoonstelling is samengesteld in samenwerking met architect en curator Ali T. As’ad (Curatorial Research Collective) en Cognizant Digital Business.

Partners Tentoonstelling Safe Spaces