arcam

De marathon begint en eindigt bij het majestueuze Olympisch Stadion. Dit rijksmonument uit 1928 is een toonbeeld van functionalisme en sportgeschiedenis. De tribunes en elegante bogen zorgen voor een indrukwekkende start van de race.

Deze voormalige garage uit 1931 is ontworpen door Jan Wils, tevens de architect van het Olympisch Stadion (1928) en een tweede garage (1962) aan hetzelfde plein. Het skelet van staal en beton is bekleed met gele bakstenen die later wit zijn geschilderd. Het pand is onlangs verbouwd en uitgebreid ten behoeve van Move Amsterdam. Het stijlvolle gebouw is een verzamel- en ontmoetingsplaats voor alles wat met mobiliteit te maken heeft.

Het voormalige Huis van Bewaring aan de Havenstraat heeft een tweede leven gekregen als het nieuwe onderkomen van The British School of Amsterdam. In 2021 transformeerden Atelier PRO en Van Hoogevest Architecten het negentiende-eeuwse gevangeniscomplex van rijksarchitect W.C. Metzelaar tot een modern schoolgebouw, waarin de drie afdelingen – Early Years, Junior en Senior – onder één dak samenkomen.

Aan het einde van het Vondelpark staat een postmodernistisch meesterwerk van OMA. Byzantium is ontworpen door Rem Koolhaas en uitgewerkt door projectarchitecten Kees Christiaanse en Ron Steiner. Het complex combineert winkels, kantoren, appartementen en een parkeergarage – een gemengde functie die eind jaren tachtig in Nederland nog uitzonderlijk was.

Hier komen geschiedenis en moderniteit samen. De rijksmonumentale Apollohal en het strakke, hedendaagse Apollo House vormen een boeiend contrast. De Apollohal was, na de Openluchtschool van Jan Duiker (1930), het tweede bouwwerk in de geest van het Nieuwe Bouwen dat werd toegestaan in het monumentale Plan Zuid (1917-1925) van Berlage.

Tijdens het interbellum ontwierp architect Roosenburg het kantoorgebouw van de Rijksverzekeringsbank, nu bekend als rijksmonument Apollo House. Het monumentale gebouw met witte gevel wisselt strakke lijnen af met ronde vormen, en bij de entree staan twee beelden van Hildo Krop en Frits van Hall.

Op de Zuidas schittert het kantoor van de Goede Doelen Loterijen, een toonbeeld van duurzame, moderne architectuur. Het gebouw weerspiegelt de innovatieve kant van Amsterdam. Het opvallende bladerdak en de groene daktuinen creëren een lichte, open werkomgeving waarin medewerkers en buurt elkaar ontmoeten. In co-creatie met gebruikers en ontwerpers zijn bestaande materialen hergebruikt en innovatieve technieken toegepast, wat het gebouw het Breeam-NL Outstanding-certificaat opleverde.

Langs de Gustav Mahlerlaan verschijnen indrukwekkende kantoorgebouwen met strakke lijnen en opvallende gevels, typerend voor de moderne zakelijke architectuur van de Zuidas.

The George, ontworpen door Dok Architecten en gerealiseerd in 2020, is een woongebouw met 47 luxe appartementen dat dankzij de geglazuurde bakstenen gevel doet denken aan een opwaaiende jurk of oplaaiend vuur. Het gebouw combineert een opvallend, speels baksteenpatroon met verticale tuinen en een groene entreehal, waardoor natuurinclusief wonen centraal staat in dit opvallende project.

Een van de hoogste gebouwen van de stad bepaalt het stadsbeeld langs de route. Dit 40 meter hoge woongebouw, ontworpen door J.F. Staal, is het eerste Nederlandse hoogbouwproject voor woningen en markeert het kruispunt waar in Berlage’s Plan Zuid (1917) drie monumentale verkeerswegen samenkomen.

De route volgt een stukje van de Amstel, waar de rivier zelf als stedelijke “scheg” fungeert. Langs de oevers zie je historische panden en moderne bruggen – een perfecte mix van stad en water.

Het werk van Group A, inclusief het ICT Testcentrum, illustreert hoe infrastructuur en design elkaar ontmoeten in functionele schoonheid. De Oostlijn van de Amsterdamse metro, geopend in 1977, ontstond uit de behoefte aan snel en betrouwbaar openbaar vervoer tussen de binnenstad, het Centraal Station en de Bijlmermeer. Tussen 2016 en 2018 zijn zestien stations gerenoveerd door GROUP A, waarbij moderne materialen werden toegepast, maar de oorspronkelijke identiteit van de lijn behouden bleef.

Een verrassende historische stop: Ietwat geïsoleerd van de rest van de stad gelegen, met een bijzondere bouwwijze en een eigenzinnige architectuur, vormt de Amsterdamse wijk tuindorp Watergraafsmeer – beter bekend als Betondorp. Betondorp, gebouwd tussen 1923 en 1928, ontleent zijn naam aan de destijds experimentele betonbouwsystemen, waarin de wijk voor de helft werd uitgevoerd.

Het Science Park toont Amsterdam als stad van innovatie. Een plek waar wetenschap, technologie en nieuwe woonvormen samenkomen in een dynamische stadsrand. Tussen laboratoria, datacenters en studentenhuisvesting ontstaat een verrassend stedelijk landschap dat volop in ontwikkeling is.

De Nederlandsche Bank aan het Frederiksplein is door Mecanoo getransformeerd van een gesloten bankgebouw tot een open, transparante structuur die verbinding maakt met de stad. Het oorspronkelijke ontwerp uit 1968 van Marius Duintjer is behouden, terwijl innovatieve ingrepen het gebouw moderniseren en toekomstbestendig maken, resulterend in een fraaie balans tussen oud en nieuw.

Een van de culturele iconen van de stad: het Rijksmuseum, met moderne toevoegingen van Cruz y Ortiz. Hier ontmoeten historische pracht en eigentijdse architectuur elkaar. Over de ondergrondse ruimte loopt de beroemde Passage die het museum doorkruist. Spectaculair is het vervangen van baksteen in de zijwanden van de Passage door glas, waardoor museumbezoekers zicht hebben op de overdekte straat en de veelal fietsende voorbijgangers een blik in het museum kunnen werpen.

De marathon eindigt weer bij het Olympisch Stadion, waar lopers worden onthaald op een feestelijke sfeer en indrukwekkende architectuur. Een symbolisch en inspirerend einde van de race.

Deze route laat zien dat de Amsterdam Marathon niet alleen een sportieve uitdaging is, maar ook een architectonische ontdekkingsreis door de stad. Van historische monumenten tot moderne hoogstandjes, elke kilometer biedt een nieuw visueel hoogtepunt.