Albert Cuypgarage

Zwarts & Jansma, 2018

De Pijp in Amsterdam werd gebouwd in de laatste decennia van de negentiende eeuw en is dus niet ontworpen indachtig de aanwezigheid van grote aantallen auto’s in de stad. In de jaren zestig en zeventig stonden zelfs de stoepen in de smalle straten vol met auto’s. De oplossing kwam door onder de gracht te verdichten met de aanleg van een parkeergarage. Dit idee was eerder op grotere schaal ontwikkeld voor de Amstel ten hoogte van de Magere brug door ZJA en Strukton bij het plan AMFORA.

Lang en smal
Om zoveel voertuigen kwijt te kunnen zijn er twee parkeerlagen over een lengte van 260 meter. Zestig van de zeshonderd parkeerplaatsen in de ondergrondse parkeergarage zijn bestemd voor bezoekers van de buurt, de rest is bedoeld voor vergunninghouders in de Albert Cuypbuurt. Omdat een flink aantal parkeerplekken in de buurt verdwijnen is er meer ruimte ontstaan voor groen, pleintjes en speelplekken. Bovendien is er een fietsenstalling in de garage voor zestig fietsen. Voor voetgangers, fietsers en spelende kinderen gaat de buurt er flink op vooruit.

In die smalle en lange ruimte is het van groot belang dat de toegang voor auto’s makkelijk en overzichtelijk is. Daarvoor zorgen de lange hellingbanen helemaal tegen de buitenkant. Om de ruimte zo efficiënt mogelijk te gebruiken staan de wagens onder een hoek van 70 graden, en zijn ook de ovalen kolommen in een elfde hoek geplaatst. Wie lopend of rijdend passeert, ervaart een levendig ritmisch visueel effect. Dat wordt nog eens ondersteund door de kobaltblauwe belijning en de biezen op de kolommen, die helder en duidelijk zijn om je te oriënteren. De plafonds zijn egaal omdat bijna alle leidingen en kabels zijn weggewerkt, wat een rustig en transparant beeld geeft. Er zijn geen schemerige hoeken of onduidelijke holtes in de garage. Door de glazen huisjes op de trappenhuizen en de lange hellingbanen komt er veel daglicht binnen, wat altijd een veilig en prettig gevoel geeft.

AMFORA
In 2010 kwam ZJA en Strukton met het plan: Alternatieve Multifunctionele Ondergrondse Ruimte Amsterdam (AMFORA).  Hierbij presenteerde ze een masterplan voor tennisbanen en basketbalvelden onder de Magere Brug, extra theaterzalen en foyers onder de Amstel bij Carré, en tot slot een winkelcentrum en een bioscoop onder de Blauwbrug. Het werd niet uitgevoerd maar is nog altijd spraakmakend als oplossing voor extra ruimte in de stad. Het idee om zes bouwlagen onder de gracht te realiseren (tot – 18 meter) door met damwanden tevens de kademuren te vervangen was zeer vernieuwend.  Het onderdeel voor ondergrondse parkeergarages is los wel uitgevoerd en vind je nu dus in de Pijp in de nabijheid van het Rijksmuseum.

Winnaar A.M. Schreudersprijs
Elk jaar reikt de A.M. Schreuders Stichting een prijs uit voor een bijzondere prestatie op het gebied van ondergronds bouwen. Dit ontwerp heeft de prijs gewonnen voor de innovatieve bouwtechniek en de creatieve ondergrondse oplossing.