American Hotel

Willem Kromhout, 1902

Monumentaal hotel

Het American Hotel stamt uit de jaren 1900-1902 en is sinds jaar en dag prominent aanwezig op het Leidseplein. Onder de avant-garde van Amsterdam was en is het hotel nog steeds een geliefde plek vanwege de rijke sfeer die in het gebouw hangt. In de jaren ’70 verkrijgt het oude deel van het gebouw de status van rijksmonument en sinds 2001 geldt dit ook voor het nieuwbouwgedeelte. Na verschillende keren te zijn doorverkocht is het gebouw anno 2020 in handen van het Amerikaanse bedrijf Hard Rock Hotels. Hiermee is de eerste Nederlandse vestiging van deze keten een feit.

Een mengelmoes van stijlen
Oorspronkelijk kent het hotel een L-vormige plattegrond met vleugels langs het Leidseplein en de Marnixstraat, het gebouw is opgetrokken uit gele baksteen. In de periode 1927-1928 voegt G.J. Rutgers een aanbouw aan de Leidsekade toe en ook in 1954 is het gebouw uitgebreid. Kromhout heeft hier, samen met H.G. Jansen, een bouwwerk met een geheel eigen karakter ontworpen, een alternatief voor de toenmalig heersende opvattingen over bouwkunst. De architectuur is samengesteld uit verschillende stijlen: het expressionisme is terug te vinden in de smeedijzeren decoraties en tegeltableaus naar ontwerp van L. Nienhuis en aan de gevel aan de Marnixstraat is invloed van de islamitische bouwkunst herkenbaar. De gevel aan de Leidsekade is voorzien van vensters met neogotische traceringen en op alle gevels is natuursteen glad weggewerkt in bakstenen. Boven een hoge begane grond waarin de feestzaal en het café-restaurant zijn ondergebracht, bevinden zich de drie verdiepingen en de zolderverdieping van het hotel. Het hoofdgebouw, dat is afgedekt met een hoog zadeldak, staat met de lange gevel aan het Leidseplein. De gevel heeft links een afgeronde hoek waarboven een klokkentoren is gebouwd die naar boven toe slanker wordt. De gevel zelf is opgebouwd uit vijf identieke verticale segmenten waarvan de begane grond bestaat uit bogen met daarin grote ramen. De ingenieuze voortzetting van de motieven over de verdiepingen zorgt voor een organisch en gevarieerd geheel.

Oudste leestafel van Amsterdam
Het gebouw huisvest niet alleen het hotel maar biedt ook onderdak aan een café-restaurant en een feestruimte. Deze verschillende functies hebben ieder een eigen expressie in de gevel gekregen. Een horizontale loggia vormt de overgang van de bogen van de cafézaal naar het verticalisme van de hotelgevels. Daarnaast heeft het American de oudste leestafel van Amsterdam binnen haar muren.

Lieke Haan