Botania

de Architekten Cie., 2002

Aan het water  

Het appartementencomplex Botania ligt op het punt waar de Nieuwe Herengracht en het Entrepotdok elkaar ontmoeten. De bijna hoekvormige kavel maakt het ontwerp uitdagend. De architect Frits van Dongen realiseert daarom een blokvormig gebouw dat de gehele hoekvormige kade bedekt. Twee zijdes van het gebouw liggen hierdoor direct aan het water. Het gebouw heeft vijf bouwlagen, bestaat uit een onderbouw met bedrijfsruimten en een bovenbouw waarin 40 woningen zijn ondergebracht. De plint aan de straatzijde licht naar achteren, waardoor er een overdekte ingang ontstaat. Doordat de plint hier uit glas is opgetrokken opent het gebouw zicht naar de straat toe. De rest van het gebouw is opgetrokken uit baksteen. De brede en smalle ramen liggen op horizontale lijnen en hebben afwisselend groene en witte kozijnen. Het exterieur verwijst door de materiaal- en kleurkeuze naar historische grachtenpanden. Onder het geheel ligt een verdiepte parkeergarage die via een hellingbaan aan de zuidkant van het gebouw begaanbaar is.

Woningtypen
Achter de abstracte gevel gaat een grote differentiatie aan woningtypen schuil. De architect weet de ingewikkelde plattegrond bruikbaar te maken door de combinatie van twee principes. Hij combineert drie smalle diepe woningen met 40 ondiepe brede woningen. Het meest opvallend zijn in dit geval de diepe woningen die van gevel tot gevel lopen. Zij doorkruisen trapsgewijs een groot binnenhof dat op die manier wordt verdeeld in een open binnenplaats en een grote overdekte entreehal. Alle woningen worden ontsloten vanuit deze hal. Een deel van de woningen is voorzien van een dakterras en de andere woningen van inpandige balkons.

Plantage
Het appartementencomplex wordt in opdracht van de projectontwikkelaar Botania gebouwd. Evenals het appartementenblok is dit bedrijf gevestigd in de Plantagebuurt. Het eiland Plantage wordt in de zeventiende eeuw aangelegd bij een stadsuitbreiding. Doordat er aanvankelijk te weinig kopers voor de nieuwe kavels bleken te zijn bleef het stuk grond voor lange tijd onbebouwd. Op het eiland worden daarom tuinen en lusthoven aangelegd. De botanische tuin Hortus Botanicus dateert van 1682. Mogelijk is hier de naam van het gebouw Botania, wat plantkunde betekend, van afgeleid. Later in 1838 opent dierentuin Natura Artis Magistra en na 1860 wordt het eiland in snel tempo bebouwd. Al met al blijft het groene karakter van de Plantagebuurt al die eeuwen behouden.

Tekst: Fieke de Groot