De Binderij

Bureau Kroner, 2010

Wonen en werken in een boekbinderij
Aan de Kostverlorenvaart in de Frederik Hendrikbuurt staat een nieuwbouwcomplex van architectenbureau Kroner. Dit woon- en werkcomplex is ontworpen met als uitgangspunt het architectonische behoud van de boekbinderij van Stokkink. Deze boekbinderij bestaat uit een monumentale hal uit 1906 en prefab hallen uit de jaren zeventig. De herbestemming van de boekbinderij is een van de drie delen in het ontwerp dat samen met de bestaande bebouwing aan de Gillis van Ledenberchstraat het woon- en werkcomplex vormt. Met dit project zijn in 2010 23 appartementen, 10 bootwoningen, 16 studio’s, 4 bedrijfsruimtes, 9 woon-werkwoningen en een parkeergarage met 115 parkeerplaatsen gerealiseerd.

Industrieterrein
Het nieuwbouwcomplex bevindt zich in een van de voormalige industriële zones van Amsterdam. Door de ligging aan de Kostverlorenstraat heeft deze zone een goede verbinding met het IJ. Het industrieterrein heeft grotendeels zijn functie verloren: de overgang van watertransport naar wegtransport maakte dat de locatie minder goed bereikbaar werd. Een nieuwbouwproject in een binnenstedelijk gebied kan door de beperkte ruimte een uitdaging zijn. Door een plein tussen de straat en het water in het ontwerp op te nemen en deze plek tijdens de bouw als bouwplaats te gebruiken, is hier slim mee omgegaan.

Paddenstoelkolommen
Het authentieke betonnen skelet van de boekbinderij is behouden in het nieuwe ontwerp. Kenmerkend hieraan zijn de zware paddenstoelkolommen. Deze zijn in de parkeergarage en in de woningen bewust in het zicht gelaten ter herinnering aan het industriële verleden van de plek. Bij de herbestemming is ook veel veranderd. Zo is de oude niet-geïsoleerde bakstenen gevel vervangen en is de bovenste verdieping gesloopt. Bij het zware onderste gedeelte zijn de gevelopeningen vergroot en vouwramen geplaatst. De bovenste bouwlaag is voorzien van een glazen gevel. Door de grote ramen aan de Kostverlorenvaart wordt het uitzicht op het water en de ligging op het zuidwesten optimaal benut.

Per boot je huis binnenvaren
Op het voormalige laad- en losterrein naast de boekbinderij zijn tien bijzondere bootwoningen gerealiseerd. Een deel van de grond is hier afgegraven waardoor bewoners met een boot de inpandige aanlegplaats via het water kunnen bereiken. Er is per aanlegplaats ruimte voor een pleziervaartuig tot zeven meter. De gevels van de bootvilla’s verwijzen naar de typologie van het pakhuis.

Het hart van het complex
De vier bouwblokken hebben elk een andere uitstraling door verschillen in materiaal en ritme. Bij de bouw van het nieuwbouwgedeelte raakte de bewoners van het aangrenzende woongebouw op de Gillis van Ledenberchstraat hun daktuintjes op de boekbinderij kwijt. Na de realisatie hebben ze hier een riante daktuin voor terug gekregen die het hart van het complex vormt.