De Kauwgomballenfabriek

Jinx Architecten, Mei Architecten, 2012

Kauwgom naar Nederland
Het product kauwgom is door de geallieerden in Nederland geïntroduceerd aan het einde van de Tweede Wereldoorlog. De Amsterdamse broers Jules en Robert Markus zijn in 1948 een kauwgomfabriek in Amsterdam begonnen onder de naam Maple Leaf. De naam dient als eerbetoon aan de Canadese bevrijders. Door het succes van Maple Leaf is de productie in 1956 verplaatst naar een nieuwe fabriek aan de Paul van Vlissingenstraat. Na verschillende fusies en overnames is besloten de fabriek in 2003 te sluiten. Na een periode van leegstand is het complex gekocht door Lingotto, die het terrein getransformeerd heeft tot creatieve bedrijfsruimten en horeca. De voormalige kauwgomballenfabriek staat in de wijk Overamstel. Het gebied is begin jaren zestig ontwikkeld tot een (lichte) industrie- en bedrijventerrein. In 2010 is het bestemmingsplan Bedrijventerrein Overamstel vastgesteld met als doel de industrie- en bedrijvenbestemming te veranderen naar meer lichte bedrijvigheid en creatieve functies.

Industriële gebouwen met een open karakter
De transformatie begint bij vier gebouwen van de Kauwgomballenfabriek. De gebouwen komen uit de jaren ’50, ’70 en ’80. De transformatie van bouwdeel A, gelegen op de hoek van de Abram Dudok van Heelstraat en de Paul van Vlissingenstraat, is ontworpen door Mei Architecten. Bouwdeel A is van oorsprong een kubusvormig gebouw van 30x30x30 meter met een grotendeels gesloten gevel van gewassen grindbeton. De ruimtes waar vroeger de kauwgomproductiemachines staan, zijn zes meter hoog en worden gekenmerkt door de paddenstoelkolommen, betonnen cassettenplafonds en industriële tussenvloeren. Bij de transformatie van dit gebouw is boven op een amorfe kap van koperbruine staalplaat cassettes geplaatst. Aan de straatzijdes zijn erkers toegevoegd voor extra lichttoevoer. Ook zijn er diverse buitenruimtes toegevoegd, waaronder een terras en een patio. Voor bouwdeel B, C, en D is het ontwerp voor de transformatie gemaakt door Jinx Architecten. Ook hier hebben de gebouwen een meer open karakter gekregen door de plaatsing van grote glazen puien in de plint van bouwdeel C (het oudste gebouw uit 1956) en bouwdeel D. In bouwdeel B zitten aanvankelijk opslagruimtes, waar de sheddaken zorgen voor een mooie lichtinval. Deze sheddaken verwijzen naar het industriële verleden. In 2009 breidt Lingotto het complex uit door de aankoop van een voormalige vestiging van de kunststof buizenfabrikant Wavin.

Geurt Brinkgreve Bokaal
In 2008 is de Geurt Brinkgreve Bokaal uitgereikt aan het herbestemmingsproject van de Kauwgomballenfabriek door Lingotto. Tien jaar later opent het Hotel Postillion op het terrein. Lingotto heeft de opdracht gegeven voor de bouw van deze 65 meter hoge toren. Het hotel is ontworpen door Concrete en heeft naast hotelkamers ook horecafuncties, vergaderruimtes en werkruimtes. In 2019 heeft Lingotto de getransformeerde kauwgomballenfabriek, samen met het nieuwe hotel, verkocht voor 54 miljoen euro aan APF. De nieuwe eigenaren, het Amerikaanse Tristan Capital en Amsterdamse Timeless Partners zijn voornemens het complex verder uit te breiden.

Tekst: Anna Peschier