Fietsflat Centraal Station

VMX Architects, 2001

Tijdelijke voorziening

Tussen 1998 en 2001 wordt op een van de drukste plekken in Amsterdam een 100 meter lange fietsflat aangelegd. Naast het Centraal Station wordt door VMX Architects een tijdelijke voorziening voor 2500 fietsen ontworpen in opdracht van de Gemeente Amsterdam. De fietsenstalling vervangt een aantal bestaande fietsenstallingen die tijdens de grote opknapbeurt van het stationsgebied moesten verdwijnen.

Stallen op het water
De ontwerpers van VMX Architects moeten bij het maken van het ontwerp rekening houden met uitzonderlijke randvoorwaarden. Zo mag het bouwwerk de onlangs gerenoveerde oever niet raken en rondvaartboten moesten eronder kunnen keren. De architecten ontwerpen daarom een stapeling van lange, licht hellende betonnen dekken die in een spiraal omhoog lopen. In het midden worden de dekken gedragen door pijlers, waardoor het gebouw boven het water lijkt te zweven. Omwille van de veiligheid is de flat transparant, is er een bewakingspost en ontbreken horizontale vloeren waardoor de fietsflat geen aantrekkelijke verblijfsplek is voor mensen die er niets te zoeken hebben.

Stationsplein
De fietsenstalling wordt aan het Stationsplein gerealiseerd. Dit is het driehoekige plein rondom het Centraal Station van Amsterdam. In 1889 wordt het plein voor het eerst in gebruik genomen. Het plein wordt voor het openhavenfront aan het IJ gebouwd, waardoor het water het plein aan de voor- en achterzijde omsluit. Drie bruggen verbinden het plein met de stad. Het plein is een belangrijk knooppunt voor de tram, metro en bus. Door de tijd heen wordt het plein meerdere keren aangepast. In de jaren ’80 wordt de eerste metrolijn onder het plein aangelegd. Vanaf 2003 vinden er werkzaamheden op en onder het plein plaats voor de aanleg van de Noord-zuidlijn. In 2018 worden alle bussen definitief naar het nieuwe busstation aan de IJ-zijde van het station verplaatst en wordt de Noord-Zuidlijn in gebruik genomen.

De Entree
In 2018 start ook een vijf jaar durend vernieuwingsproject van het Stationsplein. Bij het project De Entree wordt het plein opnieuw ingericht, wordt er een fietsenstalling voor 7000 fietsen onder het water voor het plein aangelegd en wordt het plein gedeeltelijk autovrij ingericht. Dit alles om de grote bezoekersstromen via een gebruiksvriendelijkere looproute beter naar het centrum te kunnen begeleiden.

 

Tekst: Fieke de Groot