Kalvertoren / Kalverpassage

de Architekten Cie., 1997

Een rijke geschiedenis

Op de plek waar nu de Kalvertoren staat, bevindt zich in de Middeleeuwen een Clarissenklooster. In de negentiende eeuw wordt dit klooster omgebouwd tot gevangenis en vanaf circa 1900 fungeert het als zwembad. Bij de ontwikkeling van de Kalvertoren is rekening gehouden met dit rijke verleden. Bij de bouw in 1994 – 1995 valt het bouwwerk op vanwege de moderne architectuur en het gebruik van veel glas en staal. Het project trekt ook veel aandacht omdat nieuwbouw in het centrum van Amsterdam in die tijd vrij uitzonderlijk is.

Karakteristieke plattegrond
De opdracht voor de ontwikkelaars en ontwerpers werd omschreven als: ‘het vinden van een verantwoorde oplossing voor het aanwezige spanningsveld tussen het commerciële belang, het culturele aspect, de waarde van de bestaande stadsstructuur en die van een nieuwe stadsstructuur.’ Dit heeft onder meer geleid tot het gebruik van baksteen en natuurlijke materialen, in een karakteristieke plattegrond die voortbouwt op de historische verkaveling en op de combinatie van wonen, werken en commerciële functies. De karakteristieke plattegrond komt, behalve uit historische overwegingen, ook voort uit een streven naar optimale toegankelijkheid. Via de entrees aan alle drie de omliggende straten wordt het publiek door drie interne winkelstraten naar het middelpunt geleid: de eigenlijke Kalvertoren, die dertig meter hoog is en geheel uitgevoerd in staal en glas. Het vele gebruik van glas bevordert de lichtinval binnen het gebouw. De Kalvertoren heeft in de eerste plaats een winkelfunctie. Deze is verdeeld over het souterrain, de begane grond en de eerste verdieping. Verder biedt het complex ruimte aan een parkeergarage en 29 luxewoningen, die zich merendeels boven de winkels bevinden. Boven in de toren is een café-restaurant gevestigd dat een mooi uitzicht biedt over het centrum van de stad.

Een verleidelijke renovatie
In 2018 wordt de Kalvertoren volledig gerenoveerd naar ontwerp van de Architekten Cie. Hierbij ligt de focus op de winkelunits, de passage en het design. Bijna alle winkelentrees zijn gesitueerd aan de passage om bij te dragen aan de levendigheid van de openbare ruimte. De kleinere winkels moeten bijdragen aan het gevoel van afwisseling en variatie. In de passage zelf zijn alle roltrappen verwijderd waardoor een open en ruimtelijke plek is ontstaan. Bij het ontwerp van de nieuwe Kalvertoren is verleiding en uitnodiging een belangrijk motief geweest in het ontwerpproces. Eenmaal binnen is het belangrijk dat bezoekers de rust vinden om alle winkels te ontdekken.

Tekst: Lieke Haan