Nationaal Holocaust Namenmonument

Studio Libeskind i.s.m. Rijnboutt, 2021

Aan de drukke Weesperstraat is een bakstenen monument te vinden dat is toegewijd aan meer dan 102.000 Nederlandse holocaustslachtoffers. Het Nationaal Holocaust Namenmonument is ontworpen door de wereldberoemde Pools-Joodse architect Daniel Libeskind in opdracht van het Nederlands Auschwitz Comité. Voor de uitwerking van het ontwerp werkte Studio Libeskind samen met Johan van Lierop en architectenbureau Rijnboutt.

Nog niet gegraveerde bakstenen

Het labyrint laat je dwalen door uit baksteen opgetrokken gangen. De inscriptie van deze bakstenen bestaat uit de namen, geboortedata en de leeftijd bij overlijden van de Joodse, Sinti en Roma slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Dit is het eerste monument in Nederland waar elk individueel slachtoffer van de Holocaust met naam genoemd wordt. Bij de ingang aan de Keizersgracht is een muur waarin een aantal bakstenen niet gegraveerd is. Deze staan voor de slachtoffers die (nog) niet bekend zijn. De sterke reflectie van de geometrische vormen zorgt volgens het Nederlands Auschwitz Comité voor een verbinding tussen het verleden en het heden.

In Memoriam

Van bovenaf vormt het monument een Hebreeuwse tekst, die in het Nederlands wordt vertaald naar ‘In herinnering aan’. De twee meter hoge bakstenen muren dragen deze letters van in totaal 150 ton aan spiegelend roestvrij staal. De strakke geometrische vormen zorgen ervoor dat de omgeving in het monument wordt gereflecteerd. De buurt waarin het complex gelegen is heeft een sterke verbinding met de Joodse geschiedenis in Amsterdam. De Oostelijke binnenstad werd vroeger gekenmerkt door het grote aantal joden dat hier woonde, werkte en naar de synagoge kwam.

Rijnboutt heeft de rol van coördinerend en uitvoerend architect op zich genomen, alsmede het ontwerp van het landschap. Het namenmonument sluit aan op de Hoftuin van de Hermitage die verderop gelegen is, waardoor het bijna aanvoelt als een stadspark. Het straalt een rust uit die wordt bewaakt door bomen en hagen. Omdat het lager gesitueerd is dan de Weesperstraat, is er duidelijke afscheiding van drukte en rust te vinden.

Bekijk ook het gesprek met Daniel Libeskind bij De Balie onder leiding van Arcam op 18 september '21