Oosterdokseiland

Erick van Egeraat associated architects, 2012

Eiland voor spoorwegemplacement
Het Oosterdokseiland is een centraal eiland in de stad met een hoge stedelijke allure. Een dynamische plek waar elke dag honderden mensen komen om te wonen, werken en uit te gaan. Het Oosterdokseiland vindt haar oorsprong in de negentiende eeuw. Omstreeks 1870 zijn er namelijk in het openhavenfront van het IJ drie eilanden gemaakt: het Westerdokseiland, het Stationseiland en het Oosterdokseiland. Op het Stationseiland staat sinds 1889 Station Amsterdam Centraal, naar ontwerp van Pierre Cuypers. Het Oosterdokseiland is ontstaan doordat er een deel van het uit 1834 daterende Oosterdoksdijk verder is aangeplempt. Het eiland werd vervolgens voornamelijk gebruikt als spoorwegemplacement. In de jaren zestig kwam er op het eiland een modern stationspostkantoor bij, ook bekend als Post CS. Dit modernistische postgebouw, naar ontwerp van P.J. Elling, nam het hele zuidelijke deel van het eiland in beslag totdat het in 2010 gesloopt wordt.

Postverzending via spoor verleden tijd
In de jaren negentig zet de gemeente een gefaseerde herontwikkeling van de Zuidelijke IJ-oever in gang, waarin ook het Oosterdokseiland is opgenomen. Omdat postverzending per spoor dan in toenemende mate tot het verleden behoort en herbestemming van het gebouw problematisch lijkt, valt het besluit om het postkantoor van Elling af te breken. Voor de vrijgekomen ruimte op het eiland heeft architect Erick van Egeraat een masterplan gemaakt dat door de radiale opbouw aansluiting zoekt bij de oude binnenstad. Tegelijkertijd vormt het plan een contrast met de binnenstad vanwege de grote bouwvolumes en het nieuwbouwkarakter.

Oosterdokseiland volgebouwd
In 2003 is het bouwen op Oosterdokseiland gestart door projectontwikkelaar BPD. Een hoge menging van functies ontstaan vervolgens in rap tempo. Zo wordt in 2007 de hoofdvestiging van de Openbare Bibliotheek door architect Jo Coenen opgeleverd en in 2008 een groot gebouw voor het Conservatorium door Frits van Dongen. Verder zijn er ook kantoren, winkels, caf├ęs en restaurants, honderden woningen en een groot hotel met een congresruimte op het eiland aanwezig. Ook is er een grote houten wandelsteiger in het Oosterdok geplaatst en is in 2011 de Odebrug gerealiseerd die het Oosterdokseiland met de Prins Hendrikkade verbindt. In januari 2018 is de bouw van het laatste kavel op Oosterdokseiland van start gegaan. BPD realiseert hier 42 appartementen, een kantoor voor Booking.com met bijbehorende fietsenstalling en een uitbreiding van de parkeergarage met 349 plekken. Naar verwachting is in 2021 het Oosterdokseiland volledig afgebouwd.

Tekst: Anna Peschier