Sint Nicolaaskerk

A.C. Bleys, 1887

Kerk in gemengde neo-stijlen
Met haar hoge grote koepel en twee torens geeft de St. Nicolaaskerk (officieel de H. Nicolaas Binnen de Veste) vorm aan de binnenstedelijke skyline. De kerk is tussen 1884 en 1887 gebouwd, als opvolger van de oude St. Nicolaaskerk op het Oudekerksplein, die de katholieken met de alteratie (1578) was ontnomen. De kerk is opgetrokken in een combinatie van stijlen, waarin Hollandse neo-renaissance en barokke elementen de boventoon voeren.

Driebeukige kruisbasiliek
De kerk is gebouwd als een driebeukige kruisbasiliek. Middenschip, koor en dwarsschepen zijn voorzien van houten tongewelven met cassetten. Boven de zijbeuken bevinden zich stenen kruisgewelven. De achtzijdige koepel bestond oorspronkelijk uit een buitenschil met vensteropeningen en een binnenschil van glas-in-lood. Tijdens de renovatie van 1966 tot 1973 werd dit veranderd. De vensters werden toen dichtgemetseld, waardoor het oorspronkelijke effect van het gefilterde licht dat via deze vensters op het liturgische hart van de kerk viel, verloren ging. De restauratie moest wegens geldgebrek worden gestaakt. De glazen binnenschil van de koepel werd gedemonteerd en ergens anders opgeslagen. Aan het eind van de 20e eeuw werd de restauratie voortgezet, om uiteindelijk in 1999 te worden voltooid. De dichtgemetselde vensters in de koepel zijn weer geopend en de glazen binnenschil met de gebrandschilderde ramen is teruggeplaatst.