10 Amsterdamse gebouwen om naar uit te kijken in 2023

17.01.23 Femke Gerritsma en Sjaan van der Tol

Sinds 2008 organiseert Arcam jaarlijks de Amsterdamse Architectuurprijs, waarin we kwalitatieve architectuur binnen de gemeentegrenzen van Amsterdam in de schijnwerpers zetten en het publieke debat over de Amsterdamse architectuur stimuleren.

Traditiegetrouw maken we altijd in maart de nominaties van de Amsterdamse Architectuurprijs bekend, dus dan weten we hoeveel van de 10 gebouwen van het lijstje van vorig jaar door de selectie zijn gekomen!

Maar welke Amsterdamse gebouwen kunnen we in 2023 verwachten? Maak kennis met een dwarsdoorsnede van de te verwachten oogst van op te leveren gebouwen, in willekeurige volgorde.

1. Republica
Marc Koehler Architects

Buiksloterham, een voormalig industriegebied dat transformeert in een bruisende, duurzame stadswijk, krijgt in 2023 een ‘stad in de stad’ erbij met Republica. Deze zelfvoorzienende stadstaat is ontworpen door Marc Koehler Architects, bekend van zijn Superlofts. Met een ensemble van zes volumes met huur- en kooplofts, een hotel, twee bars, een restaurant, werkruimten, een gym & spa en een natuurlijk zwembad en dakterras verdient het met zijn netwerk van pleintjes en steegjes met recht de titel ‘verticaal dorp’.

Het complex beschikt over geavanceerde recycling- en duurzame energiesystemen en experimenteert met hergebruikte materialen zoals bakstenen, gerecycled beton en cortenstaal en hernieuwbare energiebronnen zoals een houten hotelgevel. De Superlofts microtoren bestaat uit tien ruime en lichte lofts binnen een flexibel betonnen raamwerk waarmee toekomstige eigenaren op maat gemaakte woon- en werkruimten en unieke buitenruimten kunnen creëren, volgens het principe van Open Building.

2. Lariks
M3H

Ben je tussen de 18 en 28 jaar, afgestuurd en op zoek naar een woning? Lees dan snel door, want Lariks is gebouwd volgens het friends woonconcept: betaalbare en comfortabele semi-zelfstandige jongerenwoningen.

Het woongebouw wordt gerealiseerd op het Revaleiland in de Houthaven. Het stedenbouwkundig plan voor de Houthaven bestaat uit een kleinschalig, stedelijk, warm en informeel eilandenrijk. Elk eiland heeft zijn eigen karakter, en zo is Revaleiland hét eiland in de Amsterdamse Schoolstijl. Architectenbureau M3H tekende voor het ontwerp een moderne interpretatie ervan, terug te zien in de baksteenarchitectuur van het pand, met bijzondere motieven en terugvouwende metselwerkvlakken.

Kenmerkend voor het gebouw is het universele karakter met vier voorgevels. Op de begane grond komen aan twee zijden bedrijfsruimten en aan de andere twee zijden woningen. Centraal in het blok zit een parkeergarage. Het gebouw heeft twee hoofdingangen voor de toegang tot de bovenwoningen. Deze woningen liggen als een krans om de gemeenschappelijke binnentuin op de eerste verdieping heen.

3. The Lady
Dok Architecten

Dok Architecten ontwierp een unieke gebeeldhouwde gevel voor PC Hooftstraat 123 in Amsterdam, naast Cartier, Hublot, IWC en Louis Vuitton, met de titel ‘The Lady‘. De nieuwe gevel is geïnspireerd op de baksteensculptuur van de Amsterdamse kunstenaar Hildo Krop (1884-1970). Schuine vlakken zorgen voor een mooi schaduweffect en zijn stevig, maar toch elegant.

In de kroonlijst is in vorm en hoogte aansluiting gezocht bij de aangrenzende gebouwen. De gevel bestaat uit traditioneel metselwerk in warme kleuren en zachte vormen. “Een elegante dame op hoge hakken”.

De PC Hooftstraat groeit inmiddels uit tot een straat met unieke architectonische gevels, want ook MVRDV en UNStudio hebben er de afgelopen jaren twee façades ontworpen die de straat nog meer allure geven.

UNStudio’s P.C. Hooftstraat 138 voor Hermés

Bekijk MVRDV’s Crystal Houses in de Arcam Architectuurgids

AMST bereikt het hoogste punt in de zomer van 2022
4. AMST
VenhoevenCS

Bij het Amstelstation tref je in 2023 AMST, net als Republica van Marc Koehler Architects echt een ‘MicroCity’; een energieneutraal mixed-use gebouw voor wonen, horeca, mercado, ateliers en winkels, en met relax-, spel- en doe-plekken in tuinen, op dekken en daken.

In het complex speelt water de hoofdrol, want AMST wil waterneutraal worden: het systeem zal niet alleen de extremen van watertekort en stortbuien aanpakken, maar ook de hittestress verminderen. Andere bijzondere features zijn de 27(!) verschillende woningtypen en de prefab badkamers, direct van de vrachtwagen ingehesen. Bouwen op een stationslocatie vraagt namelijk om slimme oplossingen vanwege de logistieke uitdagingen.

5. EDGE Stadium
Atelier Pro

Eind twintigste eeuw ontwierp Atelier Pro het kantoorgebouw Forum in Amsterdam Zuid. Na de verhuizing van voormalig verhuurder en opdrachtgever Loyens & Loeff,  kreeg het architectenbureau de kans om het gebouw te herontwikkelen onder de nieuwe naam EDGE Stadium.

In het ontwerp van het EDGE Stadium wordt onder andere het atrium en de entree opnieuw ingericht. Het atrium krijgt een geheel nieuwe uitstraling en wordt heringericht als centrale ruimte met voorzieningen voor de toekomstige huurders. Door het maken van een houten hybride pop-up wordt ruimte gecreëerd om het EDGE Workspace concept op de begane grond te integreren.

Verder wordt bij de herontwikkeling rekening gehouden met open ruimtes, biophilic design (ontwerpen met de natuur) en een dakterras. Door de grote vloerplaten en sfeervolle trappenhuizen worden huurders en gebruikers aangemoedigd om elkaar te ontmoeten, te verbinden en zich door het gebouw te verplaatsen.

6. Werkspoor op Oostenburg
BETA, Space Encounters, LOLA, OZ en Workshop

De wijk Oostenburg, met een rijke industriële geschiedenis die teruggaat tot de VOC, is nu een van de laatste grootschalige stedelijke inbreidingsprojecten in het centrum van Amsterdam. In een dicht stedelijk plan met collega-architecten Space Encounters, LOLA, OZ en Workshop ontwikkelde BETA het ontwerp voor een woonappartementengebouw met als doel nieuwe architectuur te verzoenen met het rijke erfgoed van de locatie.

Aantrekkelijke woningbouw is een uitdaging in een dichtbebouwd stedelijke plan. In het ontwerp van BETA krijgt het onderste deel van het gebouw grotere appartementen die beter bestand zijn tegen ongunstige daglichtsituaties. Omdat ze dicht bij het maaiveld liggen, zijn deze appartementen bovendien ideaal voor gezinnen. Hogerop is het gebouw vrij van beperkingen en veranderen de appartementen in grootte en oriëntatie.

Bovendien geeft BETA in het ontwerp aandacht aan het gemeenschapsgevoel. Dit doen ze door verticale ontsluiting te combineren met collectieve ruimtes. De onderste lobby is in gebruik als een vrij intieme bibliotheek, de middelste wordt gebruikt als gezamenlijke keuken met een wintertuin en de bovenste lobby heeft een royaal uitzicht over de stad.

7. Amsterdam Logistic Cityhub
Convex architecten

Het belang van logistieke stadshubs zal de komende jaren toenemen. Nu klimaatdoelstellingen en verkeersdrukte gemeenten dwingen om de stadslogistiek zo slim mogelijk in te richten wordt deze ‘crossdockfunctie’ snel populairder. Amsterdam Logistic Cityhub verdient, als eerste multi-storey logistieke stadshub van Nederland, daarom zeker een plek in de top 10.

Het megaproject van 220.000 m2, is ontworpen door Convex Architecten. Met 125.000 m2 aan opslag- en distributieruimte biedt de stadshub de gebruikers, onder andere horecaondernemers en retailers, alle vrijheid om de ruimte te kiezen die ze nodig hebben.

Het plan omvat een  ruime tweelaagse distributiehal, mezzanine, hoogwaardige kantoorruimte en ADR-opslag (veilige opslag van gevaarlijke stoffen).

Amsterdam Logistic Cityhub biedt gebruikers alle faciliteiten aan voor 100% emissievrije logistiek. Op het dak staan zonnepanelen en windturbines waarmee het complex zijn eigen energie opwerkt. Voor de bouw is gebruik gemaakt van hergebruikte en herbruikbare materialen.

8. Rembrandt Park One
HofmanDujardin

In Amsterdam West wordt Rembrandt Park One, voorheen bekend als het Ringpark, herontwikkeld tot kantoorgebouw. Er komen twee extra verdiepingen op het dak en een nieuw paviljoen aan het water.

In het ontwerp van HofmanDujardin voor de herontwikkeling en duurzame renovatie zijn bestaande kwaliteiten behouden en nieuwe toegevoegd om een open uitstraling te creëren. In het ontwerp ligt de nadruk op verbinding. De begane grond is voorzien van grote glazen puien die het gebouw een uitnodigend karakter geven.  Aan de westzijde, waar eerst nog een parkeerterrein was, is het groene park om het gebouw heen getrokken. Vanaf het viaduct onder de ring sta je direct midden in het groen. De route door de nieuwe passage in het gebouw en een nieuwe brug over de vijver versterken de verbinding en levendigheid van het park.

De kantoorverdiepingen worden volledig gestript. De ruime hoogte en betonnen structuur worden maximaal benut om karakter te geven aan de interieurs. Met  in het totaal 24.000m² is er volop ruimte voor diverse bedrijven, van start-ups tot multinationals.

 

9. Crossover
Team V Architectuur

Het nieuwe multifunctionele CrossOver-gebouw komt prominent op de hoek van de afrit van de A10 Zuid en de Europaboulevard te staan en geeft een verdere impuls aan de Zuidas in Amsterdam-Zuid. Gebiedsontwikkelaar AM won in november 2017 de tender, vanwege het hoge ambitieniveau dat de ontwikkelaar liet zien. Naast energieneutraliteit richt het ontwerp zich op gezondheid, circulariteit, mobiliteit en sociale duurzaamheid.

Crossover krijgt zes woonverdiepingen aan de ene kant en negen kantoorverdiepingen aan de andere kant. Op voorhand stond vast dat hier een gebouw moest komen met meerdere functies: kantoorruimtes, woningen – deels sociale woningbouw – en culturele en commerciële voorzieningen. Het kantoorgedeelte moet plek bieden aan een interessante mix van verschillende huurders. Uniek is dat de huurders op elke kantoorverdieping een groen terras tot hun beschikking hebben. De 120 sociale huurwoningen in Crossover zijn voor 60 startende studenten en 60 statushouders. De verhuurder wordt Woonstichting De Key. Medio 2023 moet het complex zijn opgeleverd.

10. Hotel Jansen
Moke Architecten, Monk Architecten, Fiction Factory

Moke Architecten (exterieur), Monk Architecten en duurzame bouwstudio Fiction Factory (interieur) zijn twee jaar geleden als team uitgedaagd om de tweede vestiging van Hotel Jansen (een not for tourists hotel) zo circulair mogelijk te ontwerpen en bouwen. Het Hotel, dat in mei 2023 zijn eerste gasten verwacht, zal één van de eerste gerealiseerde gebouwen worden in het Bajeskwartier. Waar ooit de Bijlmerbajes stond, ontstaat in Overamstel nu een groene, creatieve wijk om te wonen, te ondernemen, te leren en te maken.

Fiction Factory, een duurzame bouwstudio in Amsterdam, werkt ruim twee jaar zorgvuldig aan het volledig op maat gemaakte, duurzame interieur van Hotel Jansen.

De materialen zijn heel bewust gekozen; ze hebben minimale productieverspilling en er wordt zoveel mogelijk materiaal hergebruikt. Naast circulariteit ligt de focus op lokaal. Zo zijn er hoogwaardige stoffen teruggewonnen uit een tijdelijke Rijksmuseum-tentoonstelling en verwerkt in de zithoek van elke kamer, en zijn er producten van lokale Amsterdamse kunstenaars terug te vinden in de kamers.

Leuk detail: voor het gebouw komt een parkje waarin de funderingen van de oude cipierswoningen van de Bijlmerbajes nog te zien zijn.